Basur Neden Olur Ve Basura Dair Herşey

Kolon Kanseri

Kolon Kanseri Ve Kalın Bağırsak:

Kolonun anatomik yapısı incelendiğinde,karnın sağ altından yukarı ve sola doğru dolanarak anüsle son bulur.Yani ince bağırsak ile anüs arasındadır.Bölümlerini sayacak olursak;sağ kolon,sol kolon ve rektumdur.Kalın bağırsağın son 20 cm lik kısmı rektum,ince bağırsağa kadar uzanan kısmı ise kolon olarak adlandırılır.Kolon-rektum birleşimi sigmoid kolon,kolon-ince bağırsak birleşimi de çekum olarak adlandırılmaktadır.

Kalın bağırsak hemen hemen 1-1,5 metre uzunluğundadır.Kalın bağırsakta besinlerde kalan su ve mineraller emilir.Bakteriler yardımıyla da çürüme ve mayalanma olayları olduktan sonra,atık maddeleri anüs kısmına gönderir.Kanser kolondan başladıysa kolon kanseri,rektumdan başladıysa rektum kanseri adını alır.

kolon kanseri/kalın bağırsak

kolon kanseri/kalın bağırsak

Kolon kanseri,çok ciddi  ve yaygın olarak görülen bir kanser türüdür.Batı bölgelerinde diğer bölgelere göre daha sık görülmektedir.Tüm kanser çeşitleri ele alındığında bu kanser türü,görülme sıklığı açısından üçüncü sırada yer almaktadır ve cinsiyet ayrımı yoktur.

Kolon Kanserinin Belirtileri Nelerdir?

Sağ ve sol kolonlar yapıları ve görevleri itibarıyla farklılık göstermektedir.Dolayısıyla bu ikisinde oluşan kanser vakaları,belirtiler açısından da farklılıklar göstermektedir.Mesela sağ kolonda oluşan kanserlerde,kitleler yavaş yavaş büyümektedir.Bunun için sağ kolon kanserinde kanama vardır ve bu,dışkı ile farkedilmeyebilir.Bu kanamaya bağlı anemi vardır.Dışkıda görülen kanama(hemoroidde de görülebilir),rektum kanserinin bir belirtisi olabilecekken,dışkılama düzenindeki değişiklik(normal dışkılama günde 3 defa ve haftada 3 defa sıklığı arasındaki yelpaze normal kabul edilir) ve sık sık tekrarlayan ishal,sol kolon kanserini anlatır.Özellikle hasta sabah ishal oluyorsa iyi değerlendirilmelidir ve takip edilmelidir.Sebepsiz kilo kaybı,dışkı boyutunda meydana gelen değişimler,kötü koku,bulantı,kusma,sürekli olan bir yorgunluk hissi,diğer belirtiler olarak sayılabilir.

Sol kolon kanseri,aniden gelen ve sonra kendiliğinden geçen karın ağrılarına ve dışkılama düzeninin değişmesine yol açan bağırsak tıkanmalarına sebep olur.Ayrıca sol kolon kanserinde,ilk başlarda kabızlık söz konusudur.Daha sonra birden ishal görülür.Bu kabızlık ve hemen arkasından gelen ishal durumu,sol kolon kanserini işaret edebilir.İshalin tek başına bu hastalıkla değerlendirilmesi tabiki yanlıştır fakat orta yaşın üzerinde,yukarıdaki tablo gibi kendini gösterirse,derhal bir kolonoskopi muayenesi yapılmalıdır.Belirtileri sıralayacak olursak:

  1. Makatta kanama(hemoroidle karıştırılabilir)
  2. Dışkılama düzeninindeki değişiklikler
  3. Karında kıvrandırıcı ağrılar
  4. Sebepsiz kilo kaybı
  5. Kansızlık-solukluk
  6. Karında şişkinlik
  7. Kabızlık ve sonrasında görülen ishal
  8. Sürekli bir yorgunluk hissi,kolon kanserinin belirtileridir.

kolon kanseri ve karın ağrısı

Oluşan tümör,bağırsak iç tarafına doğru büyüme yaptığı zaman bulgu vermezken,tamamen tıkanma durumu oluşabilir.İşte o zaman hasta artık dışkısını ve gazını çıkaramaz hale gelir.Kalın bağırsağın sağ taraftaki çapı  solunkine  göre daha geniş olduğundan,geçişlerle ilgili belirtiler,sağ tarafta daha geç kendini gösterir.Sağ ve sol taraf arasındaki yapısal farklılıklardan dolayı,kolon kanserinin en çok görülen yerleşim yeri sol taraftır.Sol tarafın dar olmasından dolayı,Ortaya çıkan bağırsak tıkanıklıkları genellikle sol taraftadır.Kolon kanserinin çok geç farkedilmesi gibi durumlarda gerçekleşebilecek ağır tablo olarak ,oluşan tümör yapısının kalın bağırsak duvarını delmesi sonucu,burada bulunan mikropların karın zarına doğru yayılmasından söz edilebilir.Böyle vahim tabloların oluşmaması için rutin aralıklarla doktora gidip muayeneden geçmek,yerinde bir eylem olacaktır.

Kolon Kanserinde Tanı Nasıl Konur?

Kolon kanseri,ilk zamanlarda ağrı göstermez.Bu da erken teşhisi zorlaştıran en büyük etkenlerden biridir.Oluşan poliplerin erkenden farkedilmesi ve çıkartılması,bu hastalığın önüne geçilmesine olanak sağlar.Özellikle risk grubundaki kişilerin çeşitli tanı yöntemleriyle sık sık tarama testlerinden geçerek,kontrol edilmesi sağlanmalıdır.Bu tarama testlerinin başlıcaları şunlardır:

  • Kolonoskopi:Kolon yapısının bütünüyle iç duvarı görüntülenerek poliplerin varlığının görülmesi durumunda müdahale edilir.
  • Sigmoidoskopi:Kalın bağırsağın son 60 cm olan olan bölümü(rektum ve sigmoid kolon) görüntülenir ve polip tespit edilmesi halinde polipektomi yöntemiyle çıkartılması sağlanır.
  • Gaitada gizli kan testi:Oluşan poliplerde ve bu kanser türünde kanama olduğundan,bu testle gaitada(dışkıda) az da olsa kanın saptanması mümkün olur.
  • Rektal tuşe:Eldiven takılarak ve parmağa vazelin sürülerek rektumun parmakla muayene edilmesidir.
  • Çift kontraslı kolon grafisi:Makattan opak madde verilerek ve filmle görüntülenmesi sağlanarak ,içerideki tümörün tespit edilmesi esasına dayanır.Kolonoskopiye nazaran daha az tercih edilir.
kolon kanseri ve kolonoskopi

kolon kanseri ve kolonoskopi

50 yaşından sonra rutin aralıklarla dışkıda gizli kan taraması yapılması ve 5 yılda bir kez sigmoidoskopi,10 yılda bir kez de kolonoskopi yapılması,kolon kanserinin önceden tespit edilmesi ve müdahale edilip önlem alınması açısından fevkalade önemlidir.Daha önce kalın bağırsağından polip çıkartılmış olanlar,risk grubuna dahil olduğu için polip çıkartıldıktan sonra 3 yıl içinde mutlaka kolonoskopi yaptırmalıdır.Ayrıca yakın akrabalarında kolon kanseri gibi kalın bağırsak kanseri olanlar,kırk  yaşından önce tarama konrollerine başlamalıdır.Genetik testler uygulanmalıdır.Yapılan kontrollerde anormal bir durum gözlenirse,örneğin poliplerin varlığı saptanırsa,parça alınıp biyopsiye gönderilerek incelenmesi sağlanır.Bu incelemede kanser tespit edildiği zaman,doktor nasıl bir tedavi uygulayacağını belirlemek için hastalığın hangi evrede olduğunu bilmesi gerekir.Hangi evrede olduğunu belirleyen kriter,kanserin çevre organlara ve dokulara yayılıp yayılmadığı veya ne kadar yayıldığıdır.Bunu tespit edebilmek için belli yöntemler vardır.Kan testleri,kolonoskopi,endorektal ultrason,göğüs röntgen filmi,tomografi olarak sayılabilir.

 

Kolon Kanserinde Kaç Evre Vardır?

Kolon kanserinde,evreler şöyle sınıflandırılır:

  • Evre 0:Tümör,kolon veya rektumun en iç tabakasındadır.
  • Evre 1:Bu sefer kanser,kolonun daha dış duvarına kadar ulaşmaz.Kolon dışına yayılmaz.
  • Evre 2:Kanser hücreleri,lenf nodlarına kadar yayılma yapmamıştır fakat rektum veya kolonun daha derin duvarına kadar yayılmıştır.
  • Evre 3:Lenf nodlarına ulaşmıştır ve yayılmıştır fakat vücüdun başka bölümlerinde yayılma yapmamıştır.
  • Evre 4:Kanser artık vücudun diğer organlarına yayılmıştır.

Kimler Kolon Kanseri Riski Altındadır?

Yaş arttıkça görülme sıklığı da artmaktadır.Özellikle elli yaşın üstünde görülme ihtimali %90-95’tir.Polipleri olan kişiler risk altındadır çünkü bu poliplerin kanserleşme ihtimali vardır.bu ihtimalden yola çıkarak polipler çıkartılmalıdır ve rutin aralıklarla kontrolü sağlanmalıdır.Yakın akrabalarda kolon kanseri veya rektum kanseri olanlar varsa,bu kişiler daha genç yaşlardan itibaren kontrol edilmelidir.Genetik bozuklukları olan kişiler de risk altındadır.Daha önceden rektum veya kolon kanseri,ülseratif kolit veya crohn hastalığı geçirmiş olanlar da aynı şekilde risk altında olan kişilerdir.Çünkü tekrar nüksetme ihtimali vardır.Ayrıca genelde her hastalıkta olduğu gibi beslenme de bir faktördür.Hayvansal yağdan zengin ve liften fakir bir beslenme,işlenmiş eti fazla tüketmek(salam,sucuk,sosis gibi)kolorektal kanser riskini artırmaktadır.Sigara ve alkol kullanmak da polip ve kolorektal kanser riskini artıran nedenlerdendir.Kadınlarda Meme kanseri,rahim kanseri veya yumurtalık kanseri öyküsü varsa bunlar da risk faktörü grubundadırlar.

Korunma Ve Tedavisiyle Kolon Kanseri

Çeşitli tarama testleriyle hastalığın olup olmadığını kontrol etmek,Fazla kilolardan kurtulmak,fiziksel egzersizlerle spor yaparak hareketli bir yaşam sürmek,sigara ve alkolsüz yaşam,beslenmeye dikkat etmek(yağ oranı düşük ve lif oranı yüksek gıdalar yemek) gibi şeyler,kalın bağırsak ya da kolon kanserinden korunmada etkilidir.

Tedavi içinse radyoterapi,kemoterapi ve cerrahi müdahale,uygulanan yöntemlerdir.

Cerrahi müdahalede tümörlü doku,etrafındaki sağlam dokuyla beraber çıkartılır.Fakat bu müdahalenin yapılması için kanserli hücrelerin çevredeki doku ve organlara sıçramamış olması gerekir.

kemoterapi

kemoterapi

Kemoterapi yönteminde,antikanser ilaçları verilerek dolaşım sistemine katılan bu ilaçların da kanserli hücreleri yok etmesinin sağlanması esasına dayanır.Kolon kanserinin vücudun başka bölgelerine sıçradığı tablolarda uygulanır.Bu ilaçlar intravenöz veya oral yolla verilebilir.Cerrahi müdahaleden önce  veya sonra da bu tedavi şekli uygulanabilir.Cerrahi öncesi uygularken amaç,tümör büyükse küçülmesi sağlanır.Cerrahiden sonraki uygulamada ise,operasyondan sonra kanserli hücre kalmışsa  onları yok etmektir.

Radyoterapiyle kolon kanseri tedavisinde ise kanserli hücreleri yok etmek için iyonize radyasyon verilmesi söz konusudur.Bunun için yüksek enerjiye sahip bir ışın verilerek tümörlü hücrelerin öldürülmeye çalışılması amaçlanır.Ameliyat öncesinde büyük olan tümörleri küçültmek için veya ameliyattan sonra tekrar edebilecek nükslerin önüne geçmek için kemoterapiyle birlikte verilebilir.

Kolon Kanserinde Tedavinin Yan Etkileri Nelerdir?

Yukarıda bahsedilen tedavilerde,tümörlü hücreyle beraber sağlıklı dokular ve hücreler de etkilendiğinden,yan etkilerin varlığı söz konusudur.

Cerrahi müdahaleden sonra hastanın iyileşmesi için uzun bir zaman gerekir.Bu zaman aralığında ağrı vardır.Bunun için ağrı kesiciler kullanılabilir.Yorgunluk,halsizlik,ishal ya da kabızlık,enfeksiyon ve kanama da diğer yan etkiler arasında sayılabilir.

Kemoterapiyle kolon kanseri tedavisinde de yan etkiler benzerlik göstermekle beraber,verilen ilacın dozuna göre değişkenlik gösterebilmektedir.Verilen ilaçlar kan hücrelerini etkilediği zaman,kanama ve enfeksiyon ihtimali de artar.Halsizlik ve yorgunluk söz konusudur.Saç dökülmesi vardır.Ağızda ve dudakta oluşan yaralar,bulantı,kusma,iştahsızlık,ishal görülebilir.

Radyoterapiyle kolon kanseri tedavisinde,yine aynı şekilde iştahsızlık,bulantı,kusma,halsizlik,yorgunluk,kanlı bir şekilde yapılan dışkılama,dışkı tutamama,ciltte kızarma,kuruma yan etkileri vardır.

 

 

 

 

 

 

 

 

Bir önceki yazımız olan Rektum Kanseri başlıklı makalemizde bağırsak kanseri, endoskopi ve kolonoskopi hakkında bilgiler verilmektedir.

Etiketler: , , , ,

Kolon Kanseri Hakkında Yapılan Yorumları

  1. Beyazıt arslan dedi ki:

    Benim de bir tanıdığım arkadaş im in amcası nin ondan şüphesi var yani anlattığına göre bağırsak kanserinden şüpheleniyor ve belirtisi oral yerinde ufak bir belirtisi var bunun için ne yapmalıdır

Yorum Yaz